Historia Fordonu

Fordon to dziś jedno z największych osiedli Bydgoszczy (pod względem liczby mieszkańców i powierzchni), ale przez stulecia funkcjonował jako samodzielne miasto nad Wisłą. Jego miejskie dzieje wiążą się z dawnym zespołem osadniczym Wyszogród – ważnym ośrodkiem w rejonie Doliny Fordońskiej, położonym strategicznie przy Wiśle. Wyszogród jest opisywany w literaturze jako miejsce o znaczeniu co najmniej od wczesnego średniowiecza; w jego sąsiedztwie, a częściowo także w wyniku przekształceń osadniczych, ukształtowało się późniejsze miasto Fordon.

Dwie lokacje (dwa akty lokacyjne)

W historii miejskiej Fordonu istotne są dwie lokacje:

  • 1382 r. – pozwolenie na założenie miasta na prawie chełmińskim (w źródłach pojawiają się formy nazwy związane z Wyszogrodem).
  • 1424 r. – nadanie Fordonowi prawa magdeburskiego, porządkujące ustrój i organizację władz miejskich.

W opracowaniach wskazuje się również na możliwość translokacji (przeniesienia ośrodka miejskiego) na nowe miejsce ok. 1,5 km na północny‑wschód od dawnego Wyszogrodu.

Włączenie Fordonu do Bydgoszczy

Fordon zachował odrębność miejską do XX wieku, a formalne włączenie do Bydgoszczy nastąpiło 1 stycznia 1973 r.. Uchwałę po stronie Fordonu (Rada) przyjęto głosami: 15 za, 1 przeciw, 2 wstrzymujące się.

W lokalnych przekazach ustnych funkcjonuje też opowieść, że jednym z argumentów za przyłączeniem miała być budowa tramwaju wzdłuż ul. Fordońskiej. W praktyce połączenie tramwajowe powstało wiele lat później i innym przebiegiem, ale ostatecznie Fordon tramwaj ma.

Nowy Fordon

Współczesny obraz osiedla w dużej mierze ukształtował Nowy Fordon – wielkie osiedla mieszkaniowe planowane i budowane w realiach PRL. Materiały miejskie i archiwalne wskazują na intensywny okres inwestycji i budowy w latach 70. i 80. XX wieku, obejmujący rozwój zabudowy mieszkaniowej oraz infrastruktury publicznej.


Źródła: